Kinderalimentatie is een belangrijk onderwerp binnen een (echt)scheiding. Ouders die uit elkaar gaan, blijven samen verantwoordelijk voor de financiële ondersteuning van hun kinderen. In dit artikel beantwoord ik enkele veelgestelde vragen: tot welke leeftijd moet kinderalimentatie worden betaald, is kinderalimentatie na 18 jaar aftrekbaar en wanneer vervalt kinderalimentatie?
Tot welke leeftijd moet kinderalimentatie worden betaald?
Tot welke leeftijd kinderalimentatie loopt, is een veelvoorkomende vraag onder gescheiden ouders. De standaardregel is dat ouders verplicht zijn kinderalimentatie te betalen totdat het kind meerderjarig wordt. Dat betekent vaak tot de leeftijd van 18 jaar. De onderhoudsplicht loopt echter door tijdens de jongmeerderjarigheid, waarmee de leeftijd van 18 tot 21 jaar wordt bedoeld, en geldt tot het kind 21 jaar is.
In bijzondere gevallen bestaat er ook daarna nog een onderhoudsplicht, bijvoorbeeld als het kind een handicap heeft en niet zelf in zijn levensonderhoud kan voorzien. De periode na de 18e verjaardag kent eigen regels en aandachtspunten; die heb ik uitgebreid beschreven op de pagina over kinderalimentatie voor jongmeerderjarigen.
Alimentatie: de wettelijke maatstaven
Alimentatie wordt bepaald op basis van wettelijke maatstaven, waarbij zowel de behoefte van het kind als de financiële draagkracht van de ouders worden meegewogen. Er zijn standaardnormen, de zogeheten trema-rapporten, die jaarlijks worden beoordeeld door de Expertgroep Alimentatienormen, bestaande uit familierechters. Wil je weten hoe de berekening werkt en wanneer een herziening zinvol is? Lees dan meer over een herberekening van de alimentatie.
De behoefte van een jongmeerderjarig kind
Bij het bepalen van de behoefte van een kind speelt de vraag: welke kosten zijn verbonden aan de opvoeding en studie van het kind? Voor minderjarige kinderen biedt het trema-rapport duidelijke richtlijnen. Voor jongmeerderjarige kinderen ligt dat ingewikkelder. Over het algemeen wordt de behoefte van een jongmeerderjarig kind bepaald volgens de WSF-norm (Wet Studiefinanciering), zoals aanbevolen door de Expertgroep.
Kinderalimentatie tot 21 jaar?
Ja, het is mogelijk dat kinderalimentatie doorloopt (een verlengde onderhoudsplicht) tot het kind 21 jaar wordt. Dit speelt meestal wanneer het kind nog studeert en financieel afhankelijk is van de ouders, bijvoorbeeld door een voortgezette opleiding. Deze onderhoudsplicht volgt uit art. 1:395a lid 1 BW: "Ouders zijn verplicht te voorzien in de kosten van levensonderhoud en studie van hun meerderjarige kinderen die de leeftijd van een en twintig jaar niet hebben bereikt".
De wet maakt duidelijk dat de onderhoudsplicht verandert zodra het kind jongmeerderjarig wordt. Het gaat dan niet langer om de kosten van verzorging en opvoeding, zoals tijdens de minderjarigheid, maar om een bijdrage in de kosten van levensonderhoud en studie. Tot het kind 18 is heet dit kinderalimentatie. Vanaf de 18e verjaardag heet het een bijdrage in de kosten van levensonderhoud en studie.
Voor de betaling na de 18e verjaardag zijn er verschillende opties:
- Jullie spreken met het kind af dat de betaling ongewijzigd doorloopt naar de ouder waar het kind zijn hoofdverblijf heeft, waarbij het kind bijvoorbeeld wel een deel ontvangt als kleed- of zakgeld.
- Jullie spreken af dat de ouder die alimentatie betaalt dit voortaan rechtstreeks aan het kind zelf betaalt, waarna het kind een gedeelte aan de inwonende ouder betaalt als een vorm van kostgeld. Die ouder draagt immers de kosten van levensonderhoud, inwoning en studie.
Het is belangrijk dat ouders beseffen dat het kind vanaf 18 jaar rechtstreeks en zelfstandig aanspraak kan maken op alimentatie. Als de betaling stopt of de hoogte moet worden aangepast, moet het kind zelf zijn ouders benaderen. Reageren de ouders niet, dan kan het kind het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) inschakelen. Werkt dat niet, dan kan het kind een advocaat inschakelen en een procedure bij de rechtbank starten.
Heeft jullie kind een baan? Dan heeft het kind misschien een kleinere bijdrage nodig. Jullie kunnen dan samen afspraken maken over hoeveel jullie meebetalen aan levensonderhoud en studie. Dit soort afspraken legt u het beste vast; lees hoe dat past binnen het ouderschapsplan en de bredere afspraken over alimentatie bij een scheiding.
Is kinderalimentatie na 18 jaar aftrekbaar?
Een andere veelgestelde vraag is of kinderalimentatie na 18 jaar aftrekbaar is voor de betalende ouder. Ontvang je kinderalimentatie, dan hoef je dit niet als inkomen op te geven bij de Belastingdienst en wordt er geen inkomstenbelasting over geheven. Betaal je kinderalimentatie, dan kun je dit niet als aftrekpost opgeven bij je belastingaangifte.
Is alimentatie aftrekbaar?
Partneralimentatie is aftrekbaar voor de betaler, maar voor kinderalimentatie geldt dit niet. De Belastingdienst beschouwt partneralimentatie als inkomen, waardoor de betaler het kan aftrekken. Bij kinderalimentatie is dat niet het geval: kinderalimentatie is niet aftrekbaar en er hoeft geen belasting over te worden betaald. Het aftrekregime voor partneralimentatie wordt jaarlijks beperkt, waardoor het fiscale voordeel geleidelijk afneemt.
Wanneer vervalt kinderalimentatie?
Kinderalimentatie kan om verschillende redenen vervallen. De meest voor de hand liggende reden is dat het kind de leeftijd bereikt waarop de alimentatieplicht volgens de wet eindigt. Maar er zijn ook andere situaties.
Wordt het kind financieel onafhankelijk, dan kan de alimentatieplicht eindigen. Dit kan spelen als het kind gaat werken en niet langer afhankelijk is van de financiële steun van de ouders. Ook veranderingen in de levenssituatie van zowel de betalende als de ontvangende ouder kunnen invloed hebben op de verplichting.
Als het kind werkt, betekent dit niet automatisch dat je stopt met betalen. Totdat het kind 18 is, bepaalt de ontvangende ouder of de betaling doorloopt, ook als het kind werkt. Nadat het kind 18 is geworden, kan het zelf beslissen of het de alimentatie wil ontvangen of dit overlaat aan de ouder die het ontvangt.
Wil de ontvanger of het kind doorgaan met ontvangen terwijl het kind werkt, dan kun je via een advocaat de rechter vragen de kinderalimentatie te herzien. Zolang de rechter geen nieuwe uitspraak heeft gedaan, blijft de verplichting bestaan en moet je blijven betalen. Houd er rekening mee dat de rechter ook met terugwerkende kracht een uitspraak kan doen.
Conclusie
Kinderalimentatie is een complex en gevoelig onderwerp dat veel vragen oproept. Tot welke leeftijd kinderalimentatie moet worden betaald, of het aftrekbaar is en wanneer het vervalt, hangt allemaal af van de specifieke situatie. Het is verstandig om advies in te winnen zodat de regels duidelijk zijn en jullie afspraken kloppen.
Als registermediator bij een scheiding help ik jullie de afspraken over kinderalimentatie samen en zorgvuldig vast te leggen, met oog voor het belang van de kinderen. Wil je weten wat een mediator precies doet? Of zit je met een concrete vraag over de leeftijd, een herziening of jongmeerderjarigen? Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
