Scheiden en financiën: zo houd je overzicht en grip

In mijn praktijk merk ik dat de financiën vaak het onderwerp zijn waar mensen het meest onzeker over zijn. Logisch, want deze afspraken hebben invloed op je toekomst, je woonsituatie en je gevoel van zekerheid.

Daarom zet ik hier de belangrijkste punten helder op een rij, met oog voor de mens achter de cijfers: partneralimentatie, kinderalimentatie, de verdeling van vermogen en schulden, de woning en het pensioen. Juist in deze periode is het belangrijk om niet te snel te beslissen, maar om keuzes te maken met kennis én gevoel.

Wil je weten hoe Claudia jullie hierbij begeleidt? Lees meer over wat een mediator doet bij een scheiding of bekijk de werkwijze bij mediation bij scheiding.

Partneralimentatie is de bijdrage die de ene ex-partner na de scheiding aan de andere betaalt om tijdelijk te kunnen voorzien in het levensonderhoud. Het doel is dat beide ex-partners een redelijke mate van financiële gelijkwaardigheid behouden, afhankelijk van hun situatie.

De hoogte hangt af van twee factoren:

• De behoefte van degene die alimentatie ontvangt. Deze wordt gebaseerd op de levensstandaard tijdens het huwelijk, het niveau waarop partners samen leefden. Dat geeft een beeld van wat redelijk is om voort te zetten.
• De draagkracht van degene die alimentatie betaalt. Dit is wat de betalende partner, gezien het huidige inkomen en de vaste lasten, daadwerkelijk kan missen.

De uiteindelijke bijdrage wordt bepaald door een balans tussen wat nodig is en wat haalbaar is. Daarbij spelen inkomen, woonlasten en eventuele schulden een rol. Sinds 2020 is de duur in de meeste gevallen wettelijk beperkt: meestal de helft van de huwelijksduur, met een wettelijk maximum. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld bij jonge kinderen of een lang huwelijk.

Veel mensen ervaren partneralimentatie niet alleen als een financiële, maar ook als een emotionele kwestie. Juist daarom is het belangrijk om hier in overleg, met openheid en realisme, naar te kijken: wat is redelijk, wat is haalbaar en wat voelt eerlijk voor beiden? Veranderen de omstandigheden later? Dan kan een herberekening van de alimentatie uitkomst bieden. Een volledig overzicht van de regels en mogelijkheden vind je op de pagina over alimentatie bij scheiding.

Als mensen uit elkaar gaan hoor ik vaak: "Maar we hebben toch alles samen gedaan?" Of: "Het stond op onze gezamenlijke rekening, dus dat is van ons samen, toch?" Helaas werkt het niet altijd zo. Wat samen voelt, is volgens de wet niet altijd ook echt samen.

Hebben jullie samengewoond zonder iets op papier te zetten? Dan is het in principe simpel: wat op jouw naam staat is van jou, wat op naam van je partner staat is van je partner. Ook een gezamenlijke rekening is niet automatisch 50/50. Stortte de een meer dan de ander, dan is dat geld in beginsel van diegene. Wat jullie samen deden, zoals boodschappen, huur en vakanties, wordt gezien als kosten van het samen leven.

Waren jullie getrouwd met huwelijkse voorwaarden? Dan hangt het af van de gemaakte afspraken. Bij koude uitsluiting blijft alles gescheiden. Bij een periodiek verrekenbeding hoort wat jullie jaarlijks overhouden gedeeld te worden; is dat nooit gebeurd, dan wordt vaak gedaan alsof er gemeenschap van goederen was. Bij een finaal verrekenbeding verdelen jullie bij de scheiding alsof alles samen was: spaargeld, beleggingen, de overwaarde van de woning en wat met inkomen is opgebouwd. Erfenissen en vermogen van vóór het huwelijk hoef je meestal niet te delen, tenzij anders afgesproken. Heeft één van jullie een eigen zaak, dan komt daar bedrijfswaardering bij kijken: zie scheiden met een eigen bedrijf.

Veel ruzies bij een scheiding ontstaan doordat mensen denken dat iets eerlijk verdeeld moet worden, zonder de regels te kennen. Samen brengen we in kaart wat van wie is, welke afspraken er gelden en wat een eerlijke en haalbare verdeling is.