Scheiden in gemeenschap van goederen: hoe verdelen jullie samen?

Het Nederlandse huwelijksvermogensrecht is per 1 januari 2018 ingrijpend veranderd. Voor jullie scheiding maakt het een belangrijk verschil of jullie voor of na die datum zijn getrouwd, zonder huwelijkse voorwaarden.

Zijn jullie getrouwd voor 1 januari 2018? Dan geldt de algehele gemeenschap van goederen. Dat betekent dat in principe alles van jullie samen is: het huis, de spaarrekeningen, de auto, maar ook de schulden. Zelfs vermogen dat één van jullie al had voor het huwelijk valt in de gemeenschap. Erfenissen en schenkingen die jullie tijdens het huwelijk hebben ontvangen tellen ook mee, tenzij er een uitsluitingsclausule was opgenomen.

Zijn jullie getrouwd vanaf 1 januari 2018? Dan geldt de beperkte gemeenschap van goederen. Alleen wat jullie tijdens het huwelijk samen hebben opgebouwd is gezamenlijk. Voorhuwelijks vermogen blijft privé, en erfenissen en schenkingen vallen standaard buiten de gemeenschap. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk vraagt het wel administratie: welk geld kwam waar vandaan, en wat is er op een gezamenlijke rekening gestort?

Bij een gemeenschap van goederen denken mensen vaak eerst aan de woning. Logisch, want dat is vaak het grootste bezit. Maar de gemeenschap omvat meer. In grote lijnen gaat het om de woning en de hypotheek, alle bank- en spaarrekeningen, beleggingen, de auto of caravan, de inboedel en eventuele andere bezittingen die op een van jullie naam staan.

Ook schulden vallen in de gemeenschap. Denk aan een persoonlijke lening, een doorlopend krediet of een belastingschuld. Dat geldt ook als de schuld op naam van één van jullie staat, zolang die tijdens het huwelijk is ontstaan (en bij algehele gvg ook daarvoor).

Voor de woning zelf zijn er meerdere routes mogelijk: één van jullie blijft wonen en koopt de ander uit, jullie verkopen samen, of jullie maken tijdelijke afspraken. Lees meer op scheiden en de woning en bekijk hoe dit doorwerkt in het financiële plaatje op scheiden en financien.

Pensioen volgt een aparte route via de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding. Het wordt dus niet zomaar 50/50 in de boedel verdeeld, maar volgens eigen regels. Meer hierover op scheiden en pensioen.

Erfenissen en schenkingen vallen bij algehele gemeenschap van goederen mee in de boedel, tenzij in het testament of de schenking een uitsluitingsclausule was opgenomen. Bij beperkte gemeenschap is dat juist andersom: ze blijven standaard privé.

Een eerlijke verdeling begint met een helder vertrekpunt. De eerste stap is het vaststellen van de peildatum: de datum waarop jullie kijken naar wat er is en wat het waard is. Dat is meestal de datum waarop het verzoek tot echtscheiding wordt ingediend, maar jullie mogen in mediation ook een andere datum afspreken als dat eerlijker voelt.

De tweede stap is inventariseren. Welke bezittingen zijn er, welke schulden, en wat zijn ze op de peildatum waard? Bij de woning kijken jullie naar de marktwaarde en de openstaande hypotheek. Bij rekeningen naar de saldi. Bij een eventueel ondernemingsvermogen wordt vaak een waardering gemaakt.

De derde stap is verdelen. Dat kan op verschillende manieren: één van jullie neemt de woning over en compenseert de ander, jullie verkopen en delen de opbrengst, of jullie maken een combinatie van afspraken. Hier komt vaak ook het fiscaal financieel advies bij scheiding om de hoek kijken, want het belastingplaatje kan verschillen per route.

De vierde stap is vastleggen. Alle afspraken komen in het echtscheidingsconvenant. Voor de woning is daarnaast vaak een notariële akte van verdeling nodig. Daarna wordt het verzoek bij de rechtbank ingediend. Meer over deze route op scheiding aanvragen.