Co-ouderschap: de complete gids

Co-ouderschap vraagt om een paar praktische voorwaarden. Jullie moeten redelijk met elkaar kunnen praten over de kinderen, want er is veel te overleggen: schoolzaken, afspraken, spullen die mee moeten. Het helpt enorm als jullie dicht bij elkaar wonen, zodat de kinderen op dezelfde school kunnen blijven en hun vriendjes en sportclub houden. En jullie werk moet het toelaten: wie de helft van de tijd zorgt, moet er op die dagen ook echt kunnen zijn.

Het grote voordeel voor kinderen: ze houden een echte band met jullie allebei. Veel kinderen vinden het fijn dat ze niet hoeven te kiezen en dat beide ouders betrokken blijven bij hun dagelijkse leven. Voor jullie als ouders geldt hetzelfde: je blijft allebei volwaardig ouder, met alles wat daarbij hoort.

Maar er zijn ook nadelen, en die mag je eerlijk benoemen. Kinderen wisselen steeds van huis. Sommige kinderen vinden dat prima, andere krijgen er onrust van: steeds tassen inpakken, steeds schakelen. Voor jullie als ouders betekent co-ouderschap veel overleg, ook als de scheiding nog vers is en praten moeilijk gaat.

Ook financieel kan co-ouderschap nadelen hebben. Jullie houden allebei een huis aan dat groot genoeg is voor de kinderen, met twee keer kinderkamers, twee keer fietsen, twee keer kleding. Dat is duurder dan wanneer de kinderen één hoofdverblijf hebben. En sommige regelingen, zoals toeslagen, kunnen maar bij één ouder terechtkomen. Daarover lees je verderop meer.

De behoefte van jullie kinderen staat voorop. Co-ouderschap is geen doel op zich. Wat past, hangt af van de leeftijd en het karakter van jullie kinderen en van jullie situatie. In een gesprek kijk ik graag met jullie mee wat realistisch en werkbaar is.

Co-ouderschap betekent niet automatisch dat er geen kinderalimentatie is. Veel ouders denken: we verdelen de zorg gelijk, dus we betalen ook allebei onze eigen kosten en daarmee is het klaar. Maar zo werkt het meestal niet.

Ook bij een 50/50 verdeling kan kinderalimentatie een rol spelen. Dat komt vooral door het verschil in inkomen. Verdient een van jullie duidelijk meer dan de ander, dan is het redelijk dat die ouder ook meer bijdraagt aan de kosten van de kinderen. Zo houden de kinderen in beide huizen een vergelijkbaar leven.

Daarnaast zijn er kosten die niet aan één huis vastzitten: school, sport, kleding, de telefoon. Veel ouders spreken af hoe ze die kosten verdelen, bijvoorbeeld via een gezamenlijke kindrekening waarop jullie allebei naar draagkracht storten.

Hoe je dit berekent en welke afspraken jullie kunnen maken, lees je in het artikel over alimentatie bij co-ouderschap.

Er is geen co-ouderschapswet. De wet schrijft niet voor hoe jullie de zorg moeten verdelen. Wat de wet wel zegt: als jullie gaan scheiden en minderjarige kinderen hebben, zijn jullie verplicht een ouderschapsplan te maken. Die verplichting bestaat sinds 2009. In dat plan leggen jullie vast hoe jullie de zorg verdelen, hoe jullie elkaar informeren en hoe jullie de kosten van de kinderen regelen.

Kiezen jullie voor co-ouderschap, dan is het ouderschapsplan de plek waar alle afspraken samenkomen: het schema, de wisseldagen, vakanties en feestdagen, het inschrijfadres, de kosten en hoe jullie overleggen. Hoe concreter de afspraken, hoe kleiner de kans op discussie later. In ouderschapsplan en scheiden lees je precies wat er in het plan moet staan, en in waarom een ouderschapsplan waarom goede afspraken zoveel rust geven.

Wat als één van jullie geen co-ouderschap wil? Dat komt vaker voor dan je denkt. De een ziet een gelijke verdeling voor zich, de ander vindt dat niet passend of niet haalbaar. Niemand kan co-ouderschap zomaar afdwingen: het werkt alleen als jullie er allebei achter staan en het praktisch kan.

Juist dan is mediation waardevol. In de gesprekken leggen we naast elkaar wat ieder van jullie belangrijk vindt en wat jullie kinderen nodig hebben. Vaak blijkt er meer mogelijk dan de twee uitersten waar jullie in vastzitten. Niet het standaardmodel, maar een verdeling die bij jullie gezin past.