Echtscheiding: 3 ingrijpende wijzigingen in het familierecht

Staan jullie aan het begin van een echtscheiding of zitten jullie midden in het proces? De regels rond jongmeerderjarige kinderen (18 tot 21 jaar) zijn ingrijpend veranderd. Ook het kindgesprek en de huwelijksakte zijn aangepast.

Ouders die gaan scheiden krijgen te maken met drie ingrijpende veranderingen in het familierecht. Dagelijks zie ik de impact van:

• de nieuwe procedure voor jongmeerderjarigen (18 tot 21 jaar)
• de verruimde geldigheid van de huwelijksakte
• het verplichte kindgesprek vanaf 8 jaar

In dit artikel leg ik helder uit wat er verandert, wat dit concreet betekent voor jullie situatie en hoe ik jullie hierbij stap voor stap begeleid. Wil je eerst weten hoe een traject verloopt, lees dan scheiding aanvragen of wat doet een mediator.

Echtscheiding en de huwelijksakte: het wordt eenvoudiger

Voorheen mocht een afschrift van de huwelijksakte bij het verzoekschrift niet ouder dan drie maanden zijn. Dat leidde vaak tot onnodige stress bij cliënten die het document te vroeg hadden opgevraagd.

Dat is nu verleden tijd. Als het huwelijk is ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP), blijft een afschrift gewoon geldig, ook al is het ouder dan drie maanden.

Wat betekent dit voor jullie echtscheiding?

Hebben jullie de huwelijksakte al in bezit? Dan hoef je geen nieuw afschrift aan te vragen. Als deskundig adviseur bij relatiebeëindiging kan ik jullie nu meteen aan het begin van het traject laten starten met opvragen, zonder zorgen dat de akte verloopt. In de praktijk betekent dit minder administratieve rompslomp en meer rust. In een periode waarin emoties al hoog kunnen oplopen, is dat een welkome verlichting.

Alleen voor geboorteaktes van minderjarige kinderen geldt nog de drie maanden-regel.

Echtscheiding en het kindgesprek: nu ook voor kinderen vanaf 8 jaar

Een tweede grote wijziging gaat over het kindgesprek bij de rechter. Voorheen werden alleen kinderen van 12 jaar en ouder standaard uitgenodigd voor een gesprek.

Inmiddels nodigt de rechtbank alle kinderen vanaf 8 jaar uit om hun mening te geven. Dat gebeurt zelfs als de ouders samen een verzoek hebben ingediend of als er een zogenaamde kindverklaring is meegestuurd. Het gesprek is kort, informeel en vrijwillig. Kinderen mogen ook een brief of e-mail sturen in plaats van zelf te komen praten.

Deze wijziging sluit aan bij het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK): ieder kind heeft het recht om gehoord te worden bij belangrijke beslissingen die hem of haar aangaan.

Wat betekent dit in de praktijk?

Ouders van kinderen vanaf 8 jaar krijgen te maken met dit beleid. Ook bij samenwoners die hun ouderschapsplan laten bekrachtigen, worden kinderen vanaf 8 jaar uitgenodigd.

Het is belangrijk dat ouders hun kind voorbereiden: een brief van de rechtbank kan indrukwekkend zijn. In mijn praktijk begeleid ik ouders hierbij zorgvuldig.

Ik maak gebruik van de kindplannen van KIES. Die helpen kinderen hun wensen en zorgen op een rustige manier te verwoorden. Deze kindplannen bestaan voor vier leeftijdscategorieën en helpen ouders om echt vanuit het kind te denken.

De bekende kindverklaring is hiermee eigenlijk overbodig geworden.

Jongmeerderjarigen (18 tot 21 jaar): een eigen procedure

De grootste verandering geldt voor jongmeerderjarigen, kinderen tussen 18 en 21 jaar. Voorheen konden afspraken over hun onderhoudsbijdrage gewoon worden opgenomen in het convenant of ouderschapsplan van de ouders. Dat mag niet meer.

Jongmeerderjarigen met advocaat en verzoekschrift

De Hoge Raad heeft bepaald dat een jongmeerderjarige een eigen aanspraak heeft tegenover zijn of haar ouders. Die kan niet via het verzoekschrift van de ouders worden meegenomen.

Wil de jongmeerderjarige een afdwingbare beschikking, dan moet hij of zij zelf een verzoekschrift indienen, met advocaat en griffierechten. Dit raakt ook de afspraken rond alimentatie bij scheiding.

Wat betekent dit concreet?

De jongmeerderjarige loopt niet meer mee in de scheiding van de ouders. Volmachten worden door rechtbanken gaandeweg niet meer geaccepteerd. Afspraken over de financiële bijdrage van ouders mogen niet meer in het convenant of ouderschapsplan staan.

Zonder executoriale titel is de afspraak niet afdwingbaar

Bij Optimaal Perspectief gebruik ik een modelovereenkomst die ouders en jongmeerderjarigen samen kunnen gebruiken.

Let op: deze overeenkomst krijgt geen executoriale titel. Wil het kind dat de afspraak afdwingbaar is, dan moet hij of zij zelf naar de rechtbank. In mijn praktijk merk ik dat dit voor ouders vaak verwarrend en omslachtig is. Ze willen het juist samen goed regelen. Toch ben ik als professional gebonden aan wat juridisch klopt, ook als dat minder praktisch voelt.

Wat betekent dit voor ouders en voor mij als mediator?

De drie wijzigingen laten zien dat het familierecht in beweging blijft. Hierdoor moet ik nog beter uitleggen wat cliënten kunnen verwachten.

Hoe begeleid ik jullie?

Goede uitleg zorgt voor rust. Wanneer cliënten weten wat er gaat komen, nemen ze beslissingen met meer vertrouwen. En dat is precies wat we samen willen bereiken: relatiebeëindiging die met zorg en begrip wordt geregeld.

Wil je zeker weten dat jullie niets over het hoofd zien? Willen jullie hulp bij het maken van de juiste keuzes of hebben jullie vragen over jullie specifieke situatie? Neem dan gerust contact op. Lees ook wat een mediator doet en wat ik als mediator en register erkend scheidingsadviseur kan betekenen op fiscaal, juridisch en financieel gebied.

Veelgestelde vragen over de nieuwe regels

Mag de huwelijksakte bij het indienen van het verzoekschrift niet ouder dan drie maanden zijn? Nee. Als het huwelijk is ingeschreven in de BRP, blijft het afschrift geldig, ook als het ouder is dan drie maanden.

Vanaf welke leeftijd krijgt een kind een uitnodiging voor het kindgesprek? Kinderen worden vanaf 8 jaar door de rechtbank uitgenodigd voor een gesprek.

Kun je afspraken met een jongmeerderjarige nog in het convenant opnemen? Nee. Voor een afdwingbare regeling moet de jongmeerderjarige zelf een verzoekschrift indienen bij de rechtbank.

Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek.